Cyberbezpieczeństwo

Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UoKSC)

W dniu 3 kwietnia 2026 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (UoKSC), która zmieniła definicje ustawowe, wprowadziła nowe kategorie podmiotów – podmioty kluczowe oraz podmioty ważne – a także rozszerzyła zakres raportowania o potencjalne zdarzenia dla cyberbezpieczeństwa (art. 2 pkt 11e), cyberzagrożenia (art. 2 pkt 4a) oraz poważne cyberzagrożenia (art. 2 pkt 11f). Nowelizacja zmodyfikowała również zasady klasyfikacji incydentów oraz poszerzyła katalog sektorów i podmiotów objętych ustawą.

Sektory gospodarki objęte ustawą zostały ujęte w załączniku nr 1 i nr 2 do UoKSC.

Sektory kluczowe

1. Energia
   • Wydobywanie kopalin
   • Energia elektryczna
   • Gaz
   • Energetyka jądrowa
   • Wodór
2. Transport
   • Transport lotniczy
   • Transport kolejowy
   • Transport wodny
   • Transport drogowy
3. Bankowość i infrastruktura rynków finansowych
4. Ochrona zdrowia
   • Udzielanie świadczeń zdrowotnych i zdrowie publiczne
   • Produkcja i dystrybucja substancji czynnych, produktów leczniczych i wyrobów medycznych
5. Zaopatrzenie w wodę pitną i jej dystrybucja
6. Zbiorowe odprowadzanie ścieków
7. Infrastruktura cyfrowa
   • Infrastruktura cyfrowa z wyłączeniem komunikacji elektronicznej
   • Komunikacja elektroniczna
8. Zarządzanie usługami ICT
9. Przestrzeń kosmiczna
10. Podmioty publiczne

Sektory ważne

1. Usługi pocztowe
2. Inwestycje energetyki jądrowej
3. Gospodarowanie odpadami
   • Zbieranie odpadów
   • Transport odpadów
   • Przetwarzanie odpadów, w tym sortowanie, wraz z nadzorem nad wymienionymi działaniami, a także późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów
   • Działania wykonywane w charakterze sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami
4. Produkcja, wytwarzanie i dystrybucja chemikaliów
5. Produkcja, przetwarzanie i dystrybucja żywności
6. Produkcja
   • Produkcja wyrobów medycznych i wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro
   • Produkcja komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych
   • Produkcja urządzeń elektrycznych
   • Produkcja maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowana
   • Produkcja pojazdów samochodowych, przyczep i naczep
   • Produkcja pozostałego sprzętu transportowego
7. Dostawcy usług cyfrowych
8. Badania naukowe
9. Podmioty publiczne

Realizując zadania wynikające z ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa Szpital Specjalistyczny im. Jędrzeja Śniadeckiego w Nowym Sączu publikuje informacje pozwalające na zrozumienie zagrożeń występujących w cyberprzestrzeni oraz porady jak zabezpieczyć się przed tymi zagrożeniami.

Podstawowe pojęcia

• Cyberbezpieczeństwo – odporność systemów informacyjnych na działania naruszające poufność, integralność, dostępność i autentyczność przetwarzanych danych lub związanych z nimi usług oferowanych przez te systemy.
• Incydent – zdarzenie, które ma lub może mieć niekorzystny wpływ na cyberbezpieczeństwo.

Najpopularniejsze zagrożenia w cyberprzestrzeni

1. Kradzieże tożsamości.
2. Kradzieże (wyłudzenia), modyfikacje bądź niszczenie danych.
3. Blokowanie dostępu do usług.
4. Spam (niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne).
5. Ataki socjotechniczne (np. phishing), czyli wyłudzanie poufnych informacji przez podszywanie się pod godną zaufania osobę lub instytucję.
6. Ataki z użyciem szkodliwego oprogramowania (Phishing, Malware, Ransomware, Man In the Middle, Cross-site scripting, DDoS, SQL Injection, Malvertising).

Podstawy ochrony przed zagrożeniami

• Nie zaniedbuj aktualizacji systemu operacyjnego i programów na używanym komputerze (najlepiej zaplanuj aktualizacje automatyczne).
• Posiadaj aktualny i wielofunkcyjny program antywirusowy z zaporą sieciową (firewall). Stosuj ochronę w czasie rzeczywistym.
• Nie używaj prywatnych kont poczty elektronicznej i komunikatorów do korespondencji służbowej.
• Nie używaj prywatnych komputerów i telefonów do spraw służbowych.
• Nie używaj służbowych komputerów i telefonów do spraw prywatnych (w szczególności do czytania prywatnej poczty elektronicznej), nie udostępniaj ich członkom rodziny.
• Logując się na konto zawsze sprawdź czy domena danego portalu jest prawidłowa. Domena to nazwa zawierająca się między https://, a pierwszym kolejnym znakiem /
• Ignoruj wszystkie inne prośby o podanie swojego hasła, nawet jeżeli komunikat wygląda oficjalnie, wymaga natychmiastowej reakcji i grozi dezaktywacją konta.
• Pamiętaj, że żaden bank czy urząd nie wysyła e-maili do swoich klientów/interesantów z prośbą o podanie hasła lub loginu w celu ich weryfikacji.
• Jeśli masz wątpliwości co do tożsamości osoby/instytucji, za którą ktoś się podaje, zweryfikuj ją za pomocą innego środka komunikacji, np. telefonicznie.
• Wszystkie podejrzane wiadomości na skrzynce służbowej zgłaszaj administratorom w swojej organizacji. O wszystkie podejrzane wiadomości na prywatnej skrzynce możesz zapytać CERT Polska (https://incydent.cert.pl / cert@cert.pl).
• Szczególnie podejrzane są wiadomości: zawierające załączniki, a zwłaszcza archiwa i dokumenty Office z hasłem podanym w treści wiadomości, oraz wiadomości zmuszające do podjęcia natychmiastowej reakcji.
• Zachowaj ostrożność podczas otwierania załączników plików. Np. jeśli otrzymasz wiadomość e-mail z załącznikiem PDF opisanym jako „zaległa faktura”, nie otwieraj go, jeśli pochodzi z nietypowego adresu e-mail. Otwórz dopiero, gdy masz 100% pewności, kto wysłał wiadomość.
• Nie klikaj w odnośniki od nieznanych podmiotów, co do których nie masz pewności, gdzie Cię zaprowadzą.
• Nie otwieraj plików ani stron nieznanego pochodzenia.
• Stosuj długie hasła. Unikaj haseł, które łatwo powiązać z publicznymi informacjami na Twój temat, np. zawierających nazwisko, datę urodzenia itp.
• Hasło zmieniaj wtedy, gdy masz podejrzenie, że mogła poznać je inna osoba.
• Nie używaj takich samych haseł na różnych serwisach, w szczególności do konta e-mail, banku i innych wrażliwych kont.
• Dla ułatwienia korzystaj z menedżerów haseł. Te wbudowane w przeglądarkę czy telefon są bezpieczne i proste w użyciu.
• Włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA) tam, gdzie jest to możliwe. Jest ono konieczne w poczcie elektronicznej i kontach społecznościowych. Jeżeli obecny dostawca poczty nie udostępnia 2FA, zmień go. Najlepszym drugim składnikiem uwierzytelniania, odpornym na phishing, jest token sprzętowy U2F (np. YubiKey).
• Zweryfikuj wszystkie dane kontaktowe w ustawieniach profilu poczty elektronicznej i mediów społecznościowych; dobra alternatywna metoda kontaktu ułatwi odzyskanie utraconego konta.
• Jeżeli podejrzewasz, że ktoś mógł włamać się na Twoje konto, zmień hasło, sprawdź historię logowania i zakończ wszystkie aktywne sesje.
• Do wrażliwej prywatnej komunikacji używaj komunikatorów szyfrowanych end-to-end, np. Signala.
• Używaj opcji automatycznego kasowania wiadomości po upływie określonego czasu – nie da się ukraść czegoś, czego już nie ma.
• Wykonuj kopie zapasowe ważnych danych.
• Weryfikuj adresy stron pod kątem literówek, łudząco podobnych lub powtarzających się znaków i porównuj je z oficjalnymi stronami (szczególnie w zakresie bankowości elektronicznej).
• Korzystaj wyłącznie ze stron i portali używających komunikacji szyfrowanej. Zweryfikuj certyfikat SSL, klikając w kłódkę przy adresie strony, i zwróć uwagę, czy adres zaczyna się od https://
• Nie zostawiaj danych osobowych w niesprawdzonych serwisach i na stronach, jeżeli nie masz absolutnej pewności, że nie są widoczne dla osób trzecich.
• Korzystaj z wbudowanej zapory sieciowej (firewall) oraz oprogramowania antywirusowego, które chroni sprzęt przed szkodliwymi programami, zwiększa ochronę sieci oraz pozwala filtrować strony internetowe pod kątem ich szkodliwości.
• Dbaj o regularne aktualizacje systemu operacyjnego i wszystkich zainstalowanych programów.
• Korzystaj wyłącznie z legalnego oprogramowania, pozyskanego z oficjalnego źródła – od producenta lub dostawcy.
• Jeśli podłączasz do komputera nośniki danych – skanuj je pod kątem wirusów i złośliwego oprogramowania.
• Wszystkie pobrane pliki skanuj programem antywirusowym.
• Nie odwiedzaj stron oferujących darmowe filmy, muzykę albo łatwe pieniądze – najczęściej znajduje się na nich złośliwe oprogramowanie.
• Zawsze zabezpieczaj hasłem lub szyfruj wiadomości e-mail zawierające poufne dane – hasło przekazuj innym sposobem komunikacji.
• Zwracaj uwagę na komunikaty wyświetlane na ekranie komputera.

NIE BĄDŹ OBOJĘTNY! ZGŁASZAJ PRZESTĘPSTWA DOKONYWANE W SIECI!

Rekomendowane poradniki

• Podręcznik postępowania z incydentami naruszenia bezpieczeństwa komputerowego
• Cyberhigiena dla każdego – serwis RP
• Bezpieczny pracownik w sieci

Podmioty zajmujące się cyberbezpieczeństwem

• Strona internetowa Ministerstwa Cyfryzacji
• Strona internetowa CERT Polska
• Strona internetowa Zespołu Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego
• Strona Państwowego Instytutu Badawczego – NASK
• Strona internetowa Ministerstwa Obrony Narodowej
• Strona internetowa Niebezpiecznik
• Strona internetowa Zaufana Trzecia Strona
• Strona internetowa Legalne w Sieci
• Strona internetowa Cyberdefence24
• Strona internetowa Cyberresccue
• Strona internetowa Nomoreransom
• https://stojpomyslpolacz.pl/stp/materialy-do-pobrania

Zachęcamy do zapoznania się z treściami zawartymi na stronie Ministerstwa Cyfryzacji pod adresem: https://www.gov.pl/web/cyfryzacja/cyberbezpieczeństwo w celu uzyskania szczegółowych informacji dotyczących cyberbezpieczeństwa.